Sankcja kredytu darmowego: co zmieniły wyroki TSUE i Sądu Najwyższego z 2026 r.

Opublikowano: 17 września 2026

Rok 2026 przyniósł dwa ważne rozstrzygnięcia dla osób spłacających kredyty konsumenckie. W kwietniu wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a w lipcu Sąd Najwyższy. Oba wyroki wzmacniają pozycję kredytobiorców, którzy chcą skorzystać z sankcji kredytu darmowego.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego (SKD) wynika z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli bank lub firma pożyczkowa naruszy określone w ustawie obowiązki, np. poda w umowie nieprawidłową rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO) albo niejasno opisze koszty, konsument może złożyć pisemne oświadczenie i spłacać wyłącznie pożyczony kapitał. Odsetki i pozostałe koszty kredytu przestają go obciążać, a to, co już zapłacił ponad kapitał, może odzyskać.

Sankcja dotyczy kredytów konsumenckich, czyli m.in. kredytów gotówkowych, ratalnych i samochodowych (nie obejmuje kredytów hipotecznych).

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24)

Pytania do Trybunału skierował Sąd Rejonowy we Włodawie. Chodziło o bardzo częstą praktykę: bank „kredytuje” prowizję lub składkę ubezpieczeniową, doliczając ją do kwoty kredytu, a następnie nalicza odsetki także od tej części, której klient nigdy nie otrzymał do rąk.

TSUE uznał, że taka praktyka jest niezgodna z unijną dyrektywą o kredycie konsumenckim. Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi, a nie od kosztów kredytu.

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26)

Kilka miesięcy później Sąd Najwyższy wydał jedno z najobszerniejszych dotychczas rozstrzygnięć w sprawach SKD. Uchylił niekorzystny dla kredytobiorcy wyrok sądu drugiej instancji i wskazał m.in., że:

• wystarczy jedno naruszenie obowiązków informacyjnych, aby sankcja mogła znaleźć zastosowanie,
• koszty kredytu nie mogą być oprocentowane – odsetki nalicza się tylko od całkowitej kwoty kredytu,
• RRSO musi odpowiadać rzeczywistym warunkom umowy i pokazywać pełny ekonomiczny ciężar zobowiązania,
• zasady zmiany opłat muszą być opisane tak, by konsument mógł je samodzielnie zweryfikować,
• harmonogram spłat powinien wiernie odzwierciedlać strukturę zobowiązania.

Co to oznacza w praktyce?

Jeżeli w Twojej umowie prowizja lub ubezpieczenie zostały doliczone do kwoty kredytu i oprocentowane, warto ją przeanalizować. Takie postanowienia pojawiały się w wielu umowach zawieranych w ostatnich latach. Nie oznacza to jednak, że sankcja przysługuje automatycznie – każdą umowę trzeba ocenić indywidualnie.

Uwaga na termin. Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy, czyli od spłaty całego kredytu. Jeżeli kredyt został spłacony niedawno (także przed terminem), czasu może być niewiele.

Jak możemy pomóc?

W naszej kancelarii sprawami sankcji kredytu darmowego zajmuje się radczyni prawna Karolina Janowska. Przeanalizujemy Twoją umowę, harmonogram spłat i sposób wyliczenia RRSO, a następnie powiemy, czy i jakie kroki warto podjąć. Zapraszamy do kontaktu: 509 026 682 lub sekretariat@kancelariakotowski.pl.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.